Liseyi yeni bitirmi\u015fti. Mill\u00ee E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n a\u00e7m\u0131\u015f oldu\u011fu Avrupa\u2019ya \u00f6\u011frenci g\u00f6nderme s\u0131nav\u0131na girdi ve kazand\u0131. Sonra Fransa\u2019ya gitti. Ancak bir s\u00fcrprizle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. Fransa o d\u00f6nem T\u00fcrkiye\u2019deki lise diplomalar\u0131n\u0131n denkli\u011fini kabul etmiyordu. Top\u00e7u, Frans\u0131z Lise diplomas\u0131 i\u00e7in bir liseye kaydoldu b\u00f6ylece hem lise diplomas\u0131 ald\u0131 hem de Frans\u0131zcas\u0131n\u0131 geli\u015ftirdi. Sonra \u00fcniversiteye ba\u015flad\u0131, onu da bitirdi. Doktoras\u0131n\u0131 da y\u00fcksek bir ba\u015far\u0131yla tamamlad\u0131. Yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma Sorbonne \u00dcniversitesi Felsefe J\u00fcrisi taraf\u0131ndan y\u0131l\u0131n en ba\u015far\u0131l\u0131 doktora tezi se\u00e7ildi. \u00dcniversitenin gelene\u011fine g\u00f6re birinci se\u00e7ilen \u00f6\u011frenci mutlaka \u00f6d\u00fcllendiriliyordu. Bunun \u00fczerine yetkili ki\u015fi durumu anlatt\u0131 ve \u00f6d\u00fcl se\u00e7eneklerini \u015f\u00f6yle s\u0131ralad\u0131.<\/p>\n\n\n\n
– Bir alt\u0131n saat mi? Amerika veya Kuzey Avrupa\u2019ya bir mavi yolculuk mu? Hangisini tercih ederseniz?<\/p>\n\n\n\n
Nurettin Top\u00e7u, kararl\u0131 ve kendinden emin bir \u015fekilde,<\/p>\n\n\n\n
– Hi\u00e7 birini! dedi.<\/p>\n\n\n\n
– O halde ne istiyorsunuz? diye sordu. Top\u00e7u iste\u011fini \u015fu \u015fekilde a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n\n\n\n
– Sorbonne \u00dcniversitesi\u2019nin giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f kulelerinde yirmi d\u00f6rt saat ay y\u0131ld\u0131zl\u0131 T\u00fcrk Bayra\u011f\u0131\u2019n\u0131n dalgalanmas\u0131n\u0131 istiyorum! Yetkili \u00f6nce \u015fa\u015f\u0131rd\u0131, sonra<\/p>\n\n\n\n
-Derhal bu iste\u011finiz yerine getirilecektir! dedi ve yirmi d\u00f6rt saat T\u00fcrk bayra\u011f\u0131 Sorbonne \u00dcniversitesi\u2019nin giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f kulelerinde dalgaland\u0131.[1]<\/a> Yap\u0131lan teklife Top\u00e7u\u2019nun verdi\u011fi cevap, duyan herkeste hayret ve hayranl\u0131k b\u0131rakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n Nurettin Top\u00e7u, 1909\u2019da \u0130stanbul\u2019da do\u011fdu. Erzurum\u2019lu bir ailenin \u00e7ocu\u011fudur. Babas\u0131 Ahmet Efendi, annesi ise E\u011finli (Kemaliye\u2019nin eski ismi) Fatma Han\u0131m\u2019d\u0131r. Dedesi askerli\u011fini top\u00e7u olarak yapt\u0131\u011f\u0131ndan aileye Top\u00e7uz\u00e2deler denmi\u015ftir. Babas\u0131, Erzurum\u2019da tah\u0131l ve hayvan ticaretiyle u\u011fra\u015f\u0131rken, \u0130stanbul\u2019a geldikten sonra bir kasap d\u00fckk\u00e2n\u0131 a\u00e7ar ve ge\u00e7imini oradan sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Nurettin\u2019in \u00e7ocuklu\u011fu \u0130stanbul\u2019da ge\u00e7er. \u00d6nce Re\u015fit Pa\u015fa Numune Mektebi\u2019ni bitirir (1922) sonra orta \u00f6\u011frenimine Vefa \u0130dadi\u2019sinde devam eder. Sakin, biraz da i\u00e7e d\u00f6n\u00fck bir mizaca sahip olan k\u00fc\u00e7\u00fck Nurettin, daha o ya\u015flarda k\u00fc\u00e7\u00fck bir sand\u0131kta kitap ve gazete biriktirir. Bu s\u0131rada iml\u00e2 \u00f6\u011fretmeni Nafiz Bey, ona Mehmet Akif sevgisini a\u015f\u0131lar. Bu s\u00fcre\u00e7te babas\u0131n\u0131 kaybeder. Daha sonra e\u011fitimine \u0130stanbul Erkek Lisesi\u2019nde devam eder ve oradan mezun olur. Bu s\u0131ralar felsefeyle ilgilenmeye ba\u015flar.<\/p>\n\n\n\n Y\u00fcksek \u00f6\u011frenimi i\u00e7in Fransa\u2019ya gider. Fransa\u2019da lise diplomas\u0131 ald\u0131ktan sonra Strasburg \u00dcniversitesi\u2019ne gider ve felsefe \u00f6\u011frenimine ba\u015flar. Bu s\u0131rada kendisinden \u00f6nce Paris\u2019e gelen Ali Fuat Ba\u015fgil, Remzi O\u011fuz Ar\u0131k ve Ziyaeddin Fahri F\u0131nd\u0131ko\u011flu gibi T\u00fcrk \u00f6\u011frencilerle tan\u0131\u015f\u0131r. Onlardan baz\u0131lar\u0131yla dostlu\u011fu T\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6nd\u00fckten sonra da devam edecektir. Top\u00e7u, Strasburg\u2019da ahl\u00e2k felsefesiyle ilgili haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 tezini savunur ve mezun olur. Sonra Sorbonne\u2019da doktoraya ba\u015flar. O, Avrupa\u2019ya giden T\u00fcrk \u00f6\u011frenciler aras\u0131nda ahl\u00e2k \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fan ilk ki\u015fi ve Sorbonne\u2019da felsefe \u00fczerine doktora yapan yine ilk T\u00fcrk\u2019t\u00fcr. Top\u00e7u zaman\u0131 o kadar iyi de\u011ferlendirir ki Fransa\u2019da kald\u0131\u011f\u0131 k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde lise \u00fcniversite ve doktora e\u011fitimini tamamalar. Tezini bitirdikten sonra Fransa\u2019da kalmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki teklifler al\u0131r, fakat kabul etmez ve 1934\u2019te T\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6ner. Galatasaray Lisesi\u2019nde<\/strong> felsefe \u00f6\u011fretmeni olarak g\u00f6reve ba\u015flar. Top\u00e7u\u2019ya lise m\u00fcd\u00fcr\u00fc baz\u0131 \u00f6\u011frencilerin notunu y\u00fckseltmesini ister, fakat Top\u00e7u y\u00fckseltmez. Ancak bedelini \u0130zmir Lisesi\u2019ne<\/strong> tayininin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131yla \u00f6der. Sonra baba dostu H\u00fcseyin Avni Ula\u015f\u2019\u0131n k\u0131z\u0131 Fethiye Han\u0131m\u2019la evlenir, fakat bu evlilik iki y\u0131l kadar s\u00fcrer. Sonra bir daha evlenmez.[2]<\/a> \u0130zmir\u2019de bulundu\u011fu y\u0131llarda Hareket Dergisi\u2019ni \u00e7\u0131karmaya ba\u015flar, derginin 4. say\u0131s\u0131nda \u201c\u00c7alg\u0131c\u0131lar Yine Topland\u0131\u201d adl\u0131 yaz\u0131s\u0131ndan dolay\u0131 \u0130stanbul Vefa Lisesi\u2019ne<\/strong> tayini \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. Burada d\u00f6rt y\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ktan sonra Denizli \u0130n\u00f6n\u00fc Lisesi\u2019ne<\/strong> tayin edilir. 1944\u2019te de \u0130stanbul Erkek Lisesi\u2019ne<\/strong> tayin edilerek on y\u0131ll\u0131k s\u00fcrg\u00fcn hayat\u0131 sona erer. Arada Vefa ve Haydarpa\u015fa liselerindeki \u00f6\u011fretmenlikleri d\u0131\u015f\u0131nda emeklili\u011fine kadar on sekiz y\u0131l burada \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu arada felsefe do\u00e7enti olur. Bir s\u00fcre Hilmi Ziya \u00dclken\u2019 in k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnde ahl\u00e2k dersleri verir. Fakat \u0130stanbul \u00dcniversitesi kurullar\u0131nca kadroya al\u0131nmaz. Ayr\u0131ca Robert kolejinde ve \u0130stanbul \u0130mam-Hatip Okulu\u2019nda da derslerine girer. 1960 ihtil\u00e2linden sonra bu ek g\u00f6revlerine son verilir. 1974\u2019te ya\u015f haddinden emekli olur. Yakla\u015f\u0131k bir y\u0131l sonra da k\u0131sa s\u00fcren bir hastal\u0131\u011f\u0131n ard\u0131ndan 10 Temmuz 1975\u2019te vefat eder. Ertesi g\u00fcn F\u00e2tih Camii\u2019nde k\u0131l\u0131nan cenaze namaz\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Topkap\u0131 Kozlu Kabristan\u0131\u2019nda defnedilir.<\/p>\n\n\n\n Top\u00e7u\u2019nun felsef\u00ee d\u00fc\u015f\u00fcnce ve yorumlar\u0131n\u0131 tasavvuf anlay\u0131\u015f\u0131<\/strong> do\u011frudan etkilemi\u015ftir. Fransa d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnde bir ara ruhsal s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015far. O s\u00fcre\u00e7te Abd\u00fclaziz (Bekkine) Efendiyle tan\u0131\u015f\u0131r ve sorular\u0131n\u0131n cevab\u0131n\u0131 onda bulur. Hayat\u0131 boyunca onunla alakas\u0131n\u0131 kesmez. Ona g\u00f6re \u0130sl\u00e2m felsefesi esas itibariyle tasavvuf olmal\u0131d\u0131r. Aristo\u2019ya dayanan Me\u015f\u015f\u00e2\u00eelik\u2019in \u0130sl\u00e2m felsefesi olamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtir. O, dervi\u015f-me\u015frep, kat\u0131ks\u0131z bir \u00e7a\u011fda\u015f T\u00fcrk filozofudur. Fikr\u00ee ve siyas\u00ee faaliyetlerini T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr Oca\u011f\u0131 ve Milliyet\u00e7iler Derne\u011fi\u2019nde, baz\u0131 faaliyetlerini de Mill\u00ee T\u00fcrk Talebe Birli\u011fi, Ayd\u0131nlar Oca\u011f\u0131 ve T\u00fcrkiye Mill\u00ee K\u00fclt\u00fcr Vakf\u0131\u2019nda yapar. Top\u00e7u, co\u011frafya olarak Anadolu\u2019yu, tarih ve k\u00fclt\u00fcr olarak da Sel\u00e7uklu ve Osmanl\u0131y\u0131 merkeze al\u0131r. Bunlar\u0131 ku\u015fatan ve koruyan bir daire olarak da \u0130sl\u00e2m\u2019a \u00f6zellikle de tasavvufa dikkat \u00e7eker.[3]<\/a><\/p>\n\n\n\n Milliyet\u00e7ili\u011fi \u0130sl\u00e2m merkezli ele al\u0131r. Turanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ele\u015ftirir. Ayn\u0131 zamanda \u0130slamc\u0131lar\u0131n dini milletten ay\u0131ran yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131, ayr\u0131 bir zihin kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na neden oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle ele\u015ftirir. Anadolucular\u0131n T\u00fcrk milletini ve milliyet\u00e7ili\u011fi tarif i\u00e7in Malazgirt Sava\u015f\u0131 ile ba\u015flatt\u0131klar\u0131 bin y\u0131ll\u0131k tarih vurgusunu ve vatan olarak Anadolu \u0131srar\u0131n\u0131 payla\u015fan Top\u00e7u, bu tarife belirleyici bir unsur olarak \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 ve tasavvufu ekler. Bu manevi milliyet\u00e7ili\u011fin temellerinin Melik\u015fah, Mevl\u00e2n\u00e2, Y\u00fbnus, F\u00e2tih ve Yavuz gibi T\u00fcrk siyaset ve maneviyat b\u00fcy\u00fckleri taraf\u0131ndan at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Ona g\u00f6re mesuliyet iradesini Allah\u2019tan almayan, halk\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda sorumluluk tan\u0131mayan bir idare hakl\u0131 ve \u00e2dil bir milliyet\u00e7ilik rejimi olamaz.[4]<\/a> \u201cBiz Anadolu\u2019nun co\u011frafyas\u0131nda \u0130slam\u2019\u0131n ruhunu y\u00fccelten ve topra\u011f\u0131n \u00e7ehresine \u0130slam\u2019\u0131n ruh ve karakterini sindiren ruh\u00e7u bir milliyet\u00e7ilik davas\u0131na ba\u011flan\u0131yoruz.<\/em>\u201d[5]<\/a> der. Onun milliyet\u00e7ilik anlay\u0131\u015f\u0131, tepkisel bir yakla\u015f\u0131mdan \u00f6te ku\u015fat\u0131c\u0131 ve kucaklay\u0131c\u0131, \u0130slam\u2019dan beslenen ya\u015fanabilir ve ya\u015fat\u0131labilir sosyal bir nizamd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Top\u00e7u, T\u00fcrkiye\u2019nin kapitalist ekonomik sistem ve ahl\u00e2k anlay\u0131\u015f\u0131na do\u011fru kaymaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 DP iktidar\u0131n\u0131n ilk y\u0131llar\u0131ndan itibaren \u0130sl\u00e2m sosyalizmini<\/strong> savunur. Ancak Onun savundu\u011fu, Marksist ve devrimci sosyalizmden \u00e7ok farkl\u0131d\u0131r. O, akl\u0131n din ve y\u00f6netime h\u00e2kim oldu\u011fu ahl\u00e2k\u00e7\u0131 bir sistemden yanad\u0131r. Top\u00e7u, meselelere ahl\u00e2k a\u00e7\u0131s\u0131ndan yakla\u015f\u0131r. O, tenkit\u00e7i bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla yeni bir insan, millet ve devlet modeli in\u015fa etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Duygu, ak\u0131l, sezgi ve a\u015fk kavramlar\u0131n\u0131 yeniden yorumlay\u0131p ahl\u00e2k a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir felsefe olu\u015fturmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Metafizi\u011fi d\u0131\u015flayan felsef\u00ee yakla\u015f\u0131mlara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar. Top\u00e7u\u2019nun ahl\u00e2k anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7 i\u00e7e \u00fc\u00e7 ana kavram vard\u0131r. Onlar; \u0130syan, hareket ve iradedir. \u0130syan<\/strong>; \u0130nsan, ger\u00e7e\u011fe ula\u015fabilmek i\u00e7in \u00f6nce kendi bencil arzular\u0131na kar\u015f\u0131 isyan etmelidir. \u0130syan, sonsuzluk iradesinin nefsin ihtiras ve zulm\u00fcne kar\u015f\u0131 ayaklanmas\u0131d\u0131r. Mutlak iradeye boyun e\u011fmek, insan\u0131n kendi kendine isyan\u0131d\u0131r. Bu isyan Allah iradesine ula\u015f\u0131nca itaate d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Hareket<\/strong>; bir \u00fcst mertebeye ve sonsuzlu\u011fa do\u011fru de\u011fi\u015fmedir. O, \u201c\u0130nsanla Allah\u2019\u0131n bir terkibidir\u201d. \u0130rade<\/strong> ise, Allah\u2019a kadar y\u00fckselmek isteyen i\u00e7sel, mistik bir kuvvettir.[6]<\/a><\/p>\n\n\n\n Top\u00e7u\u2019nun eserlerini k\u00fclliyat olarak Derg\u00e2h Yay\u0131nlar\u0131 ne\u015fretmi\u015ftir. Onlardan baz\u0131lar\u0131 \u015funlard\u0131r: T\u00fcrkiye\u2019nin Maarif Davas\u0131, 1997. Ahl\u00e2k Nizam\u0131, 1997. Yar\u0131nki T\u00fcrkiye, 1997. \u0130radenin Davas\u0131, 1998. \u0130sl\u00e2m ve \u0130nsan, 1998. K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet, 1998. Mevl\u00e2na ve Tasavvuf, 1978. \u0130syan Ahl\u00e2k\u0131 (doktora tezi), 1995. Bergson (do\u00e7entlik tezi), 1998. Ta\u015fral\u0131 (hik\u00e2yeler), 1998. Reha (roman), 1999.<\/p>\n\n\n\n ***<\/p>\n\n\n\n